KOMPETENCJE NAUCZYCIELI –

SAMOOCENA ZAWODOWA NAUCZYCIELA

Samoocena zawodowa nauczycieli nabiera szczególnego znaczenia w trakcie wdrażania reformy edukacji. Wyniki procesu nauczania - uczenia się ujawniają się dopiero po pewnym czasie, a możliwość natychmiastowej poprawy błędów dydaktyczno-wychowawczych jest znikoma. Samoocena jest jedną z dróg ich unikania. Jeżeli nauczymy się poznawać siebie, nauczymy się też poznawać innych oraz współodczuwać z nimi (empatia), co ułatwi nam osiągnięcie założonych celów. Poznawanie samego siebie podnosi naszą samoświadomość i umożliwia nam pełniejszą samorealizację. Osoby samorealizujące się zaś nie tylko są zdolne do konsekwentnego prowadzenia zamierzonych działań, ale posiadają też umiejętność modyfikacji swych poczynań i otwarcia na drugiego człowieka. Proponuję, w związku z tym, ankietę służącą do samooceny w zakresie poszczególnych kompetencji nauczyciela. Składa się ona z dwóch części:

1.                   kompetencje nauczyciela w zakresie diagnozy potrzeb indywidualnych ucznia,

2.                   kompetencje merytoryczno-dydaktyczne.

 

ANKIETA DO SAMOOCENY NAUCZYCIELA

Kompetencje nauczyciela w zakresie diagnozy potrzeb indywidualnych ucznia

Czy potrafię zdiagnozować potrzeby swoich uczniów w sferze:

1.      biologicznej ?

2.      psychicznej ?

3.      społecznej ?

Sfera biologiczna:
Oceń siebie w skali od 1 do 5 (gdzie 1 oznacza brak wiedzy i umiejętności w danym obszarze, a 5 pełną wiedzę i umiejętności w tym obszarze).
Maksymalna liczba punktów: 35

 

Zakres kompetencji

Pkt.

1. Znam etapy rozwoju fizycznego moich uczniów.

 

2. Rozpoznam, czy uczeń przyszedł do szkoły bez śniadania.

 

3. Znam objawy długotrwałego niedożywienia u dziecka.

 

4.Potrafię rozpoznać złe samopoczucie ucznia wymagające pomocy medycznej (np.: niestrawność, angina, ból ucha).

 

5. Potrafię rozpoznać zmiany na skórze dziecka świadczące o stosowaniu przemocy fizycznej.

 

6. Potrafię rozpoznać, czy mój uczeń zażywa któryś z środków uzależniających.

 

7. Rozpoznaję u dziecka wady fizyczne.

 

Suma uzyskanych punktów:

Wyniki i propozycje działań

 

Liczba punktów

Propozycje działań

Maksymalna liczba punktów

Brawo! W tym obszarze jestem bardzo dobry(a). To mnie mobilizuje do dalszych twórczych działań.

Powyżej połowy sumy punktów

Cieszę się, że tak jest. Ale muszę jeszcze nad sobą popracować.

Połowa sumy punktów

Mam pewne konkretne niedociągnięcia. Postaram się je usunąć.

Poniżej połowy sumy punktów

Mam duże luki w wiadomościach i umiejętnościach. Muszę dążyć do ich uzupełnienia. Najlepszą formą będą warsztaty lub kursy doskonalące.


Sfera psychiczna:
Oceń siebie w skali od 1 do 5 (gdzie 1 oznacza brak wiedzy i umiejętności w danym
 obszarze, a 5 pełną wiedzę i umiejętności w tym obszarze).
Maksymalna liczba punktów: 45

Zakres kompetencji

Pkt.

1. Umiem rozpoznać dzieci o wybitnych zdolnościach, inteligencji, specjalnych talentach lub o umysłowości odkrywczej.

 

2. Znam cechy poszczególnych etapów rozwoju psychicznego moich uczniów.

 

3. Potrafię wskazać przyczyny niepowodzeń szkolnych moich uczniów.

 

4. Znam przyczyny niepowodzeń szkolnych uczniów zdolnych w mojej klasie.

 

5. Potrafię rozpoznać w mojej klasie ucznia z zaburzeniami sfery emocjonalno-   społecznej.

 

6. Znam objawy zaburzeń emocjonalnych u dzieci.

 

7. Potrafię wskazać zachowania ucznia świadczące o tym, że ktoś się nad nim znęca.

 

8. Potrafię wyodrębnić zachowania ucznia, z których wynika, że może on być pod wpływem substancji odurzających.

 

9. Potrafię rozpoznać trudności dydaktyczno-wychowawcze.

 

Suma uzyskanych punktów:

Wyniki i propozycje działań

Liczba punktów

Propozycje działań

Maksymalna liczba punktów

Brawo! W tym obszarze jestem bardzo dobry(a). To mnie mobilizuje do dalszych twórczych działań.

Powyżej połowy sumy punktów

Cieszę się, że tak jest. Ale muszę jeszcze nad sobą popracować.

Połowa sumy punktów

Mam pewne konkretne niedociągnięcia. Postaram się je usunąć.

Poniżej połowy sumy punktów

Mam duże luki w wiadomościach i umiejętnościach. Muszę dążyć do ich uzupełnienia. Najlepszą formą będą warsztaty lub kursy doskonalące.


Sfera społeczna:
Oceń siebie w skali od 1 do 5 (gdzie 1 oznacza brak wiedzy i umiejętności w danym obszarze
 a 5 pełną wiedzę i umiejętności w tym obszarze).
Maksymalna liczba punktów: 85

Zakres kompetencji

Pkt.

1. Potrafię określić stopień umiejętności podporządkowania się moich uczniów wymaganiom szkoły.

 

2. Potrafię wskazać przyczyny ich kłopotów w tym zakresie.

 

3. Wiem, na jakim etapie rozwoju społecznego są moi uczniowie.

 

4. Potrafię określić u moich uczniów umiejętności jasnego wyrażania swoich myśli i uczuć słowami, gestami i ciałem.

 

5. Rozróżniam pozycje społeczne poszczególnych uczniów w grupie klasowej.

 

6. Wiem, jakie pozycje najczęściej zajmują moi uczniowie w grupach rówieśniczych.

 

7. Znam pozycje uczniów w ich rodzinach.

 

8. Orientuję się, którzy z moich uczniów należą do grup formalnych, np. zainteresowań, wolontariatów.

 

9. Orientuję się, którzy moi uczniowie mają kontakty z grupami nieformalnymi.

 

10. Potrafię rozpoznać przejawy agresji.

 

11. Rozróżniam u moich uczniów postawę asertywną od niegrzecznego zachowania.

 

12. Potrafię rozpoznać, że uczeń jest w kontakcie np. z dealerem handlującym substancjami uzależniającymi.

 

13. Stosuję technikę indywidualnych przypadków do diagnozy społecznej uczniów.

 

14. Radzę sobie ze zjawiskami polaryzacji w klasie szkolnej.

 

15. Wobec uczniów stosuję demokratyczny styl kierowania oparty na rzeczowej argumentacji.

 

16. Stosuję jednakowy dla wszystkich uczniów przedmiotowy system oceniania, np. nie limituję czasu odpowiedzi uczniów słabszych.

 

17. Zachęcam uczniów do aktywności pozalekcyjnej.

 

Suma uzyskanych punktów:

Wyniki i propozycje działań

 

Liczba punktów

Propozycje działań

Maksymalna liczba punktów

Brawo! W tym obszarze jestem bardzo dobry(a). To mnie mobilizuje do dalszych twórczych działań.

Powyżej połowy sumy punktów

Cieszę się, że tak jest. Ale muszę jeszcze nad sobą popracować.

Połowa sumy punktów

Mam pewne konkretne niedociągnięcia. Postaram się je usunąć.

Poniżej połowy sumy punktów

Mam duże luki w wiadomościach i umiejętnościach. Muszę dążyć do ich uzupełnienia. Najlepszą formą będą warsztaty lub kursy doskonalące.



Ankieta dotycząca kompetencji merytoryczno-dydaktycznych nauczyciela

Sfera biologiczna:
Oceń siebie w skali od 1 do 5 (gdzie 1 oznacza brak wiedzy i umiejętności w danym obszarze, a 5 pełną wiedzę i umiejętności w tym obszarze).
Maksymalna liczba punktów: 165

Zakres kompetencji

Pkt.

1. Wiem, co to są umiejętności ponadprzedmiotowe.

 

2. Potrafię uzasadnić konieczność ograniczenia zdobywania przez ucznia wiadomości encyklopedycznych.

 

3. Wiem, na czym polega ocenianie wspierające.

 

4. Znam obowiązki i przywileje wynikające z Karty Nauczyciela.

 

5. Znam zasady funkcjonowania szkoły - placówki, w której pracuję (rozporządzenia w sprawie prowadzenia przez szkoły/placówki dokumentacji przebiegu nauczania, rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w szkołach i placówkach publicznych itp.)

 

6. Znam treść rozporządzenia w sprawie standardów wymagań będących podstawą przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów.

 

7. Znam treść rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy, a także przeprowadzania egzaminów oraz sprawdzianów w szkołach publicznych.

 

8. Potrafię wymienić umiejętności ponadprzedmiotowe zapisane w podstawie programowej.

 

9. Potrafię wskazać wspólne dla różnych, pokrewnych i nie tylko przedmiotów zadania i osiągnięcia wynikające z podstawy programowej.

 

10. Na swoich lekcjach stosuję różne metody nauczania, w tym również aktywizujące.

 

11. W pracy z klasą wykorzystuję wszystkie kanały komunikacyjne - wizualny, audytywny, kinestetyczny.

 

12. Wiem, w jaki sposób uczą się "wzrokowcy", "słuchowcy" i "kinestetycy".

 

13. W pracy dydaktyczno-wychowawczej stosuję współczesne osiągnięcia techniczne.

 

14. Prowadzę lekcje otwarte.

 

15. Aktywnie uczestniczę w pracach zespołu międzyprzedmiotowego.

 

16. Przyczyniam się do rozwiązywania istotnych problemów szkoły.

 

17. Uczestniczę w WDN.

 

18. Pełnię funkcję opiekuna stażu.

 

19. Zmieniam swoje sposoby postępowania w procesie dydaktyczno-wychowawczym, gdy widzę, że nie osiągam zamierzonych celów.

 

20. Na podstawie standardów wymagań potrafię budować kryteria oceny.

 

21. Znam 3 części programu szkoły.

 

22. Wiem, czemu program szkoły powinien być podporządkowany i jakie winien mieć cechy.

 

23. Wiem, jakie warunki powinien spełniać szkolny program nauczania.

 

24. Wiem, że program nauczania nie jest celem, a środkiem do osiągnięcia celu.

 

25. Wiem, że program nauczania przedmiotu powinien zawierać wszystkie zadania, cele i treści zapisane w podstawie programowej przedmiotu.

 

26. Znam kryteria oceny programu.

 

27. Dobieram program do możliwości swoich uczniów.

 

28. Na moich lekcjach uczniowie chętnie zabierają głos w dyskusji.

 

29. Uczniowie przychodzą do mnie ze swoimi problemami domowymi (prywatnymi).

 

30. Uczniowie lubią moje lekcje.

 

31. W czasie lekcji obserwuje uczniów i zdaję sobie sprawę z ich aktualnego nastroju, gotowości do nauki, zainteresowania tematem.

 

32. Wiem, dlaczego odnoszę sukcesy w pracy pedagogicznej.

 

33. Wiem, skąd biorą się moje porażki w tej pracy.

 

Suma uzyskanych punktów:

Wyniki i propozycje działań

 

Liczba punktów

Propozycje działań

Maksymalna liczba punktów

Brawo! W tym obszarze jestem bardzo dobry(a). To mnie mobilizuje do dalszych twórczych działań.

Powyżej połowy sumy punktów

Cieszę się, że tak jest. Ale muszę jeszcze nad sobą popracować.

Połowa sumy punktów

Mam pewne konkretne niedociągnięcia. Postaram się je usunąć.

Poniżej połowy sumy punktów

Mam duże luki w wiadomościach i umiejętnościach. Muszę dążyć do ich uzupełnienia. Najlepszą formą będą warsztaty lub kursy doskonalące.



Opracował zespół konsultantów Pracowni Pedagogiki i Przedmiotów Ogólnokształcących RODN "WOM" w Katowicach; "Forum Nauczycieli" 2-3 (6)/2002